Gryka smaczna i się opłaci…

Dlaczego gryka?

Wraz z nadejściem mody na zdrowy styl życia, zmianie uległy nasze nawyki żywieniowe. Coraz częściej sięgamy po bardziej wyszukane produkty, otrzymany z różnych zbóż- jak komosa ryżowa, kasza bulgur, kamut i wiele innych. Jednak równie skutecznym zbożem, goszczącym od zawsze na naszych stołach ,może być gryka.

Skąd się wzięła…

Gryka jest to roślina zaliczana do rodzin rdestowatych, kwitnąca w miesiącach wakacyjnych (lipcu i sierpniu). Uprawę nasion gryki rozpoczęto już ok. 2000 r. p.n.e. w górskich rejonach Indii. Następnie przybyła ona do Azji Środkowej. W Europy pojawiła się w XIII-XIV wieku wraz z najazdami plemion mongolskich i tatarskich. W pierwszej kolejności zaczęto ją uprawiać w Rosji i na ziemiach polskich, a następnie w Niemczech, Holandii, Francji i na Półwyspie Bałkańskim. W Polsce nasiona gryki nazywano też hreczka, tatarka czy poganka, w niektórych rejonach i gwarach nazwy te funkcjonują do dziś. W ostatnich latach Polska należy do czołowych producentów gryki na świecie.

Gdzie ją spotkać?

Nasiona gryki przetwarza się głównie na kaszę, służy też do wyrobu mąki wykorzystywanej do produkcji chleba, makaronów, ciastek i naleśników. Możemy znaleźć ją w pieczywie z gryką w postaci obłuszczonych nasion, w znaczącym udziale w chlebie pszenno – żytnim oraz żytnio – pszennym. Ponadto posiada wiele cennych właściwości i bogaty skład. Można ją zaliczyć do żywności funkcjonalnej i  „polskich superfoods”-żywności naturalnej i nieprzetworzonej, której bogaty skład odżywczy, wpływa wzmacniającą i regenerująco na organizm.

Czy jest jakaś wartość dodana?

Nasiona gryki pod względem dietetycznym:

  • Jako dodatek węglowodanowy do obiadu, jest dobry źródłem białka, które jest najlepiej przyswajalne spośród innych białek zbóż.
  • Zawiera dużo błonnika, pomaga oczyścić przewód pokarmowy z zalegających resztek, a także utrzymać odpowiedni poziom cukru we krwi i znacząco wpływa na obniżenie stężenia cholesterolu we krwi. W 100 g kaszy gryczanej znajduje się około 6 g błonnika. Jest to 2 razy większa ilość w porównaniu z ryżem bądź makaronem.
  • Gryka jest dobrym źródłem witamin B1, B2, B6, PP oraz witaminy E. Cennym składnikiem białka ziaren gryki są tzw. białka wiążące tiaminę, które ułatwiają transport i przechowywanie tej witaminy w roślinach, a także wpływają na lepszą przyswajalność tej witaminy przez człowieka.
  • Cenną właściwością gryki jest jej skład mineralny, stanowi ona dobre źródło cynku, żelaza, miedzi, manganu i fosforu. Na uwagę zwraca też duża zawartość magnezu (220mg/100g kaszy gryczanej) i potasu (300-420mg/100g kaszy gryczanej), który pomaga obniżyć ciśnienie tętnicze krwi, dlatego też zalecana jest osobom borykającym się z nadciśnieniem. .
  • Posiada właściwości odkwaszające nasz organizm. Z uwagi na zdecydowanie małe spożycie warzyw oraz innych produktów obniżających kwasowość naszego ustroju, jest to niezwykle istotna cecha.
  • Gryka na dłuższy czas zapewnia nam uczucie sytości, a stopniowo uwalniana skrobia jest długotrwałym źródłem energii.
  • Pomaga w niedokrwistości, z uwagi na wysoką zawartość witaminy E, kwasu foliowego oraz żelaza.
  • Nie zawiera glutenu. Mogą ją zatem stosować osoby chore na celiakię oraz zmagający się z problemami jelitowymi, wywołanymi spowolnionym metabolizmem.
  • Zawiera bardzo dużo przeciwutleniaczy (kilka razy więcej niż czerwone wino), które wspierają naturalną odporność naszego organizmu oraz spowalniają jego procesy starzenia się.
  • Dieta oparta na gryce,  może wykazywać właściwości prebiotyczne i w niewielkim stopniu obniżyć ilość patogennych szczepów bakteryjnych (Enterobacteriaceae). Właściwości te, stwierdzono na podstawie badań przeprowadzonych na modelu zwierzęcym.

Dla kogo najlepsza?

Gryka polecana jest dla każdego, w szczególności dla osób z alergią, ze względu na brak glutenu. Ponadto:

  • osobom cierpiącym na choroby układu krążenia
  • osobom zmagającym się z niedokrwistością
  • osobom zagrożonym anemią
  • osobom żyjącym w nieustannym napięciu i stresie
  • osobom ze skłonnościami depresyjnymi
  • diabetykom
  • dzieciom i kobietom w ciąży lub karmiącym piersią
  • osobom starszym i rekonwalescentom
  • osobom z zaburzoną czynnością jelit
  • osobom zmagającym się z nadciśnieniem

Dlaczego warto jeść grykę?

-ze względu na zawartość substancji bioaktywnych, jak rutyna i kwercetyna, częste spożywanie gryki wzmacnia nasze naczynia krwionośne i zwiększa ich szczelność. Dzięki temu istnieje mniejsze ryzyko powstawania żylaków oraz tzw. pajączków i obrzęków.

-wykazuje właściwości redukujące ryzyko wystąpienia miażdżycy i właściwości przeciwzakrzepowe. -Wysoka zawartość przeciwutleniaczy spowalnia procesy starzenia się oraz ma działanie wspomagające odporność organizmu.

-Wysoka zawartość błonnika i niski indeks glikemiczny pomagają utrzymać prawidłowy poziom glukozy, dlatego polecana jest osobom chorym na cukrzycę.

-Bogate źródło witaminy B1 i B2, magnezu,fosforu, wapnia i manganu. Obfituje w kwas foliowy, stąd zalecana jest przyszłym mamom oraz kobietom w ciąży.