Kilka słów o orkiszu.

Orkisz, inaczej zwanym jęczmieniem dwurzędowym jest jedną z najstarszych odmian pszenicy, która uprawiana była już w czasach starożytnych. Na łamach kart historycznych przedstawiane jest jako zboże nadające siłę i energię walecznym gladiatorom i bohaterom tamtejszych czasów. Zboże to należy do jednych z mniej wymagających roślin uprawnych, co znacząco przyczyniło się do rozpropagowania jego uprawy. Cechuje się bowiem wysoką odpornością na niekorzystne warunki atmosferyczne, przez co może być uprawiany na bardzo jałowych glebach.

Czy wiesz, że…?

Przełomowym okresem dla wzrostu popularności orkiszu był XII wiek, kiedy to jego wszechstronne walory doceniła i rozpropagowała pewna niemiecka zakonnica- siostra Hildegarda z Bingen. Głosiła ona pogląd, że orkisz to ziarno, które jest najlepszym spośród wszystkich istniejących zbóż, a jego spożycie powinno stanowić fundament codziennej diety. Argumenty siostry zakonnej okazały się na tyle silne i poważane, że do dziś funkcjonuje pojęcie Medycyny Świętej Hildegardy opierające swoje założenia na prozdrowotnych właściwościach tej rośliny zbożowej. Jakie zatem są te cenne walory odżywcze ziarna orkiszowego?

Orkisz zboże idealne?

Orkisz stanowi bogate źródło cennych dla organizmu składników odżywczych. W porównaniu do pszenicy zwyczajnej cechuje się niższą wartością energetyczną i jednocześnie wyższą zawartością białka, tłuszczu, błonnika pokarmowego i wartościowych witamin, czy składników mineralnych. Tym samym posiada on cenniejsze walory odżywcze przy niższej kaloryczności, dlatego też jest uznawany za dobry wybór dietetyczny.

Pełnowartościowe białko

Białko orkiszowe uznawane jest za pełnowartościowe, gdyż zawiera ono znaczną ilość aminokwasów egzogennych, czyli takich, których organizm człowieka nie potrafi sam sobie wytworzyć. Takie białko organizm jest w stanie łatwo strawić, przyswoić i efektywnie wykorzystać do budowy nowych tkanek i narządów. Co ważne, także gluten zawarty w orkiszu jest dużo lepiej przyswajalny i tolerowany przez organizm niż jego odpowiednik znajdujący się w pszenicy zwyczajnej.

Zdrowy tłuszcz

Wśród tłuszczów orkiszu przeważają nienasycone kwasy tłuszczowe, czyli związki, które wykazują korzystne oddziaływanie na pracę układu nerwowego i sercowo-naczyniowego. Dodatkowo tłuszcz ziarna orkiszowego zawiera znaczące ilości fitosteroli, które pełnią ważną rolę w redukcji poziomu cholesterolu we krwi.

Bomba witamin i składników mineralnych.

Orkisz to także cenne źródło wielu witamin, w tym przede wszystkim witaminy A i E, która działają w organizmie jako silne przeciwutleniacze i chronią komórki przed szybszym starzeniem się. Ponad to, zboże to jest bogate w witaminy z grupy B oraz cynk, miedź, selen , magnez i wapń.

Orkisz- antidotum na współczesne choroby cywilizacyjne ?

Obok wielu właściwości żywieniowych i dietetycznych orkisz cechuje się także różnorodnymi walorami zdrowotnymi. Regularne spożywanie produktów orkiszowych wykazuje pozytywny wpływ na łagodzenie przebiegu chorób, takich jak: cukrzyca, alergie czy chorób układu krążenia. Składniki odżywcze zawarte w ziarnie orkiszu wspomagają także leczenie schorzeń neurodegeneracyjnych, czyli chorób Alzheimera, Parkinsona czy stwardnienia rozsianego. Dodatkowo substancje zawarte w ziarnach orkiszu ograniczają powstawanie kamieni żółciowych, dlatego też zboże to zalecane jest w diecie osób cierpiących na kamicę żółciową i inne choroby narządu wątroby.

Orkisz- naturalny antybiotyk czy może genialny kosmetyk?

Istotnym składnikiem odżywczym w punktu widzenia zdrowotności ziaren orkiszu jest zawarty w nim rodanid. Jest to bardzo silna substancja biologicznie czynna, która wykazuje cechy naturalnego antybiotyku i wzmacnia układ immunologiczny człowieka. Wykazuje ona także właściwości przeciwzapalne oraz przeciwnowotworowe. Ze względu na obecność tego składnika, orkisz polecany jest także kobietom planującym potomstwo czy spodziewającym się już dziecka, gdyż wpływa korzystnie na funkcjonowanie układu rozrodczego i sprzyja prawidłowemu przebiegowi ciąży. Dodatkowo również wspomaga organizm podczas chronicznych stanów przemęczenia i przepracowania oraz poprawia samopoczucie. Kolejnym cennym składnikiem zboża orkiszowego jest kwas krzemowy. Kwas ten jest nieocenionym składnikiem pozytywnie wpływającym na jakość i kondycję skóry, włosów i paznokci. Zastosowanie w diecie orkiszu może zatem wpłynąć pozytywnie nie tylko na stan zdrowia, ale także zapewnić piękną i nieskazitelną cerę.

Jedz orkisz będziesz szczupły ?

Spożywanie produktów zawierających orkisz może okazać się pomocne w walce z nadwagą i otyłością. Dzięki dużej zawartości błonnika pokarmowego następuje szybsze odczucie sytości przez co zmniejsza się apatyt i następuje spadek łaknienie. Dlatego też orkisz jest idealną propozycją dla osób borykających się z nadprogramowymi kilogramami i nieposkromionym apetytem. Dodatkowo usprawnia także proces trawienia, przez co wpływa korzystnie na samopoczucie i redukuje uczucie pełności po posiłku oraz występowanie nieprzyjemnych objawów gastrycznych, takich jak: wzdęcia, bóle brzucha.

Co możesz znaleźć na sklepowych półkach ?

Sklepy w dzisiejszych czasach oferują bardzo różnorodna i szeroka gamę produktów orkiszowych lub z dodatkiem ziaren orkiszu. Wśród najpopularniejszych propozycji możemy znaleźć między innymi: pieczywo orkiszowe, musli orkiszowe, płatki orkiszowe, makaron orkiszowy, kasze orkiszową, zbożowe batoniki orkiszowe, paluszki i precelki orkiszowe, a także napój orkiszowy.

Podsumowując, czy warto wprowadzić do swojej diety orkisz?

Zdecydowanie tak! Na podstawie powyższych informacji można śmiało stwierdzić, iż wkomponowanie do diety produktów na bazie ziarna orkiszowego w znacznym stopniu wpływa na poprawę stanu zdrowia, wyglądu cery oraz jest naturalnym elementem wspomagającym walkę z otyłością i innymi chorobami cywilizacyjnymi.

 

 

 

 

 

 

Żywieniowe i prozdrowotne znaczenie pszenicy orkisz (Triticum spelta L.). Rożnowski J i wsp. Postępy Fitoterapii. 2015, 16, 1, str. 45-49.